امیری: تضعیف وزارت نفت در شرایط فعلی به نفع کشور نیست


امیری: تضعیف وزارت نفت در شرایط فعلی به نفع کشور نیست

حسینعلی امیری,اخبار سیاسی,خبرهای سیاسی,دولت
معاون پارلمانی رئیس جمهور در خصوص مطرح شدن استیضاح وزیر نفت گفت: یکی از نقطه‌های جذاب برای دشمنان ما وزارت نفت است که تضعیف آن به نفع کشور نیست.

حسینعلی امیری در گفت‌وگو با ایلنا، درباره مطرح شدند استیضاح وزیر نفت از سوی چندین نماینده مجلس شورای اسلامی گفت: سوال،‌ استیضاح، تحقیق و تفحص حق نمایندگان مجلس است. مجلس علاوه بر قانون‌گذاری وظیفه نظارتی هم دارد اما سؤال این جا است در چه شرایطی و چگونه موضوع به این مهمی مطرح می‌شود؟

 

وی خاطر نشان کرد: در شرایطی که آمریکا از برجام خارج شده و مرتب به همراه رژیم صهیونیستی دنبال یک جنگ اقتصادی تمام عیار علیه ما هستند، اتفاقا یکی از نقطه‌های جذاب برای دشمنان ما وزارت نفت است که تضعیف آن به نفع کشور نیست.

 

معاون پارلمانی رئیس جمهور با اشاره به بررسی برخی از لوایح دولت در مجلس مانند لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان گفت: دولت تقاضای در اولویت قرار گرفتن تعدادی از لوایح خود را از مجلس کرده است و در جلسه‌ای که چند روز پیش داشتیم تقاضا شد که لایحه حمایت از حقوق کودکان در اولویت قرار بگیرد.

 

وی ادامه داد: امیدواریم مجلس شورای اسلامی همچون این لایحه لوایحی که برای دولت در اولویت قرار دارد را خارج از نوبت مطرح کند . در دنیا اصولا لوایح بر طرح‌ها برتری دارند چون در عمل ضعف و قوت قوانین را می‌توان یافت.

 

 

  • ۷
  • ۱
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

«فولکس‌واگن» یک میلیارد یورو جریمه شد


«فولکس‌واگن» یک میلیارد یورو جریمه شد

خودرو,اخبار خودرو,خبرهای خودرو,بازار خودرو

به گزارش دنیای اقتصاد، گروه خودروسازی فولکس‌واگن از سوی مقامات آلمان به پرداخت جریمه یک میلیارد یورویی محکوم شد. فولکس‌واگن به خاطر لغزش‌های مدیریتی در موضوع تخلف آلایندگی محصولات دیزلی‌اش به پرداخت این جریمه محکوم شده است. به گزارش رویترز این یکی از سنگین‌ترین جریمه‌هایی است که مقامات آلمانی به یک شرکت تحمیل می‌کنند.

 

پیش‌تر دادگاهی در آمریکا هم فولکس‌واگن را به پرداخت جریمه‌ای به مبلغ ۳/ ۴ میلیارد دلار محکوم کرده بود. این خودروساز در سال گذشته میلادی اعلام کرده بود با صرف هزینه ۸/ ۲۵ میلیارد یورویی (۳۰ میلیارد دلاری) زیان‌های ناشی از تخلف آلایندگی موسوم به دیزل گیت را جبران خواهد کرد، ‌اما جریمه یک میلیارد یورویی در این برآورد در نظر گرفته نشده بود. دادگاه‌هایی در شهرهای مختلف آلمان همچنان پرونده تخلف دیزل‌گیت را در دست بررسی دارند و ممکن است این خودروساز به پرداخت جریمه‌های بیشتری محکوم شود. به گفته کارشناسان اعمال این جریمه‌ها می‌تواند سودآوری فولکس‌واگن در  سال‌جاری را تحت‌تاثیر قرار دهد.

 

 

  • ۴
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

طالبان قصد تمدید آتش بس را ندارد


سخنگوی طالبان:

طالبان قصد تمدید آتش بس را ندارد

طالبان,اخبار افغانستان,خبرهای افغانستان,تازه ترین اخبار افغانستان
علیرغم تمدید یکجانبه آتش بس از سوی دولت افغانستان سخنگوی طالبان اعلام کرد که این گروه قصد تمدید آتش بس را ندارند.

به گزارش مهر به نقل از بی بی سی، با وجود اعلام تمدید یک طرفه آتش بس از سوی دولت افغانستان، «ذبیح‌الله مجاهد» سخنگوی طالبان گفت که این گروه قصد تمدید آتش‌بس را ندارد.

 

وی افزود: افغانستان همچنان تحت اشغال است؛  آتش بس اعلام شده به ۳ روز عید محدود می‌شود و ما قصد نداریم که آن‌ را تمدید کنیم.

 

اشاره سخنگوی طالبان به حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان از ۱۸ سال پیش است؛ حضوری که باعث شده است آمریکا لحظه به لحظه درباره امنیت و صلح افغانستان توجه نشان دهد.

 

لازم به ذکراست که پیشتر دولت افغانستان از تاریخ ۲۷ رمضان تا پنجم عید سعید فطر و طالبان از اول تا سوم عید فطر را آتش بس اعلام کرده بودند. اما «محمداشرف غنی»  رئیس جمهوری این کشور، روز شنبه (۲۶ خرداد) در پیام ویدیوئی تمدید آتش‌بس سراسری با طالبان را اعلام کرد و گفت که جزئیات آن بعدا منتشر می‌شود.

 

غنی گفت که آماده است با طالبان مذاکرات همه جانبه‌ای را انجام دهد و حاضر است درباره همه مسائل مورد نظر از جمله حضور نیروهای خارجی در خاک افغانستان مذاکره کند.

 

وی همچنین به نیروهای امنیتی افغانستان دستور داد تا در مقابل هر نوع حمله و تعرض، برای تأمین امنیت مردم و دفاع از وطن، آمادگی قاطع و همه جانبه را داشته باشند.

 

به گفته وی در جریان آتش‌بس، شبه نظامیان طالبان مجاز هستند که کمک های پزشکی و انسان دوستانه دریافت کنند و زندانیان طالبان هم اجازه ملاقات با اعضای خانواده خود را خواهند داشت

 

 

  • ۴
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

آیا قدرت خرید مردم افزایش یافته است؟


آیا قدرت خرید مردم افزایش یافته است؟

علی دیواندری,اخبار اقتصادی,خبرهای اقتصادی,اقتصاد کلان
رییس پژوهشکده پولی و بانکی اظهار داشت: زمانی که نرخ آزاد با نرخ مبادله‌ای تفاوت داشت خیلی‌ها ترجیح می‌دادند از نرخ آزاد برای واردات استفاده کنند که نشان دهنده اوضاع خوب اقتصادی مردم است.

علی دیواندری در گفت‌وگو با ایلنا، با بیان اینکه قدرت خرید آحاد جامعه افزایش یافته است، گفت:در حال حاضر تورم مسیر صحیح خود را طی می کند و نقدینگی موجود در سطح جامعه نه تنها موجب تورم شدید نشده است بلکه باعث افزایش قدرت خرید مردم شده است، به طوری که بیشتر کالاهای وارداتی صرف نیازهای مصرفی می‌شود.

 

وی ادامه داد: زمانی که نرخ آزاد با نرخ مبادله‌ای تفاوت داشت خیلی‌ها ترجیح می‌دادند از نرخ آزاد برای واردات استفاده کنند که نشان دهنده اوضاع خوب اقتصادی مردم است.

 

دیواندری در مورد دارایی‌های سمی بانک‌ها گفت: بانک‌ها دارایی‌های سمی و منجمد شده‌ای دارند که برای برطرف کردن آن راهکار علمی وجود دارد و باید بانک‌ها نسبت به پالایش ترازنامه خود اقدام کنند و در این راستا اختیارات و اقدامات قانونی در اختیار آنها گذاشته می‌شود تا پرونده‌های قدیمی  و وثیقه‌ها را تعدیل کنند.

 

 

  • ۶
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

سفیر آمریکا در کانادا یک پاکت نامه حاوی پیام‌های تهدیدآمیز دریافت کرد


سفیر آمریکا در کانادا یک پاکت نامه حاوی پیام‌های تهدیدآمیز دریافت کرد

کلی کرافت,اخبار سیاسی,خبرهای سیاسی,اخبار بین الملل
سفیر آمریکا یک پاکت نامه حاوی پودر سفید و تهدیدهایی مبنی بر قتل در صورت عدم کناره‌گیری از این سمت، دریافت کرده است.

به گزارش ایلنا به نقل از روسیاالیوم، «کلی کرافت» سفیر آمریکا در کانادا یک پاکت نامه حاوی پودر سفید و پیام‌های تهدیدآمیز دریافت کرده است.

 

شبکه تلویزیونی «سی‌تی‌وی» گزارش داد، نامه ارسال‌شده به کرافت، روز پنجشنبه گذشته تحویل سفارت داده شد. بررسی‌های انجام‌شده بی‌خطر بودن پودر سفید را تایید کردند.

 

بر این اساس، در این نامه همچنین از کلی کرافت خواسته شده است یا از سمت خود کناره‌گیری کند و یا این‌که به قتل خواهد رسید.

 

دستگاه‌های امنیتی کانادا و آمریکا تحقیقات خود را درخصوص این حادثه آغاز کرده‌اند.

 

  • ۴
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

راز بقای مطیعی مداح


راز بقای مطیعی مداح

میثم مطیعی,اخبار سیاسی,خبرهای سیاسی,اخبار سیاسی ایران

باز هم تریبونی برای دلواپسان؛ باز هم در روزی که همگان طلب وحدت می‌کنند و تریبون‌داران دلواپس در مسیر تضعیف وحدت شعرخوانی می‌کنند و باز هم میثم مطیعی! مداحی که برای کسب شهرت راهی جز هجمه به آنانی پیدا نکرد که مورد تایید اکثریت افراد جامعه هستند. او شعرخوانی می‌کند و اندکی احسنت‌گویان او را تشویق می‌کنند تا به‌ زعم خودشان، انتقادات پنهان بماند. البته باید در نظر داشت که از این مداح نباید انتظار حمایت از دولت و دکتر حسن روحانی داشت چرا که طیف‌های گسترده‌ای در دانشگاه امام صادق برای عدم موفقیت او در سال‌های ۹۲ و ۹۶ تلاش کرده بودند.

 

صف اول؛ راز بقای مطیعی!

سال ۹۶ اوج معروف شدن مطیعی بود. او در مراسم عید فطر به پشت تریبون رفت و چنین گفت: ‌«ای نشسته صف اول نکنی خود را گم، پی اقدام تو هستند هنوز این مردم، چند روزی تو مقامی به امانت داری، منصبت را نکند طعمه خودپنداری، ما نه آنیم که آموخته غرب شویم، پی هر وسوسه‌ای سوخته غرب شویم، سیلی از کوخ نشین، کاخ‌نشین خواهد خورد، و زمین خوار سرانجام زمین خواهد خورد» که بی‌تردید منظور مشخص بود. امسال هم بار دیگر به پشت همین تریبون در مصلی تهران رفت و چنین خواند: «نشسته صف اول! صف ایثار آنجاست، آن سوی «نرده»، ببین، لذت دیدار آنجاست، نکند «نرده» میان تو و مردم باشد، دردِ دل‌ها پسِ این فاصله‌ها گُم باشد» سیاست‌گذاری مطیعی بر مبنای صف اول است یعنی صفی که مسئولان کشور اعم از سران قوا و برخی وزرا می‌نشینند.

 

او با خطاب دادن «صف اول» دو هدف را دنبال می‌کند. نخست آنکه به مخاطب چنین القایی را داشته باشد که آگاه به مشکلات آنهاست و از تریبونی که در اختیار دارد برای احقاق حقوق آنها بهره می‌برد که البته اکثریت مخاطبان چنین باوری را ندارند چرا که نشانی از صداقت جریانی را تجربه نکرده‌اند که مطیعی عضوی از آن است.

 

هدف دوم را باید تخریب دولت دانست. او در روزهای عید فطر سال ۹۶ و ۹۷ که مسئولان ارشد کشور مردم را به وحدت و نزدیکی به هم تشویق می‌کنند، سعی دارد چنین القا کند که میان مردم و مسئولان شکاف عمیقی است.پس از اظهارات مطیعی در روز عید فطر امسال خبرآنلاین به نقل از یک مخاطب نوشت: «کاش این مداح و شاعر انقلابی هم از منبر می‌آمد پایین و از نرده‌ها رد می‌شد و می‌آمد بین مردم تا بفهمه اصلا مردم اینارو می‌خوان یا نه، توروخدا از زبان مردم حرف نزنید». ۱۵ بیت از اشعار مطیعی علیه دولت بوده است.

 

راز دهه ۶۰ برای متول ۶۸ !

مطیعی روز جمعه چنین گفت: «دوستان! صدق و صفای دهه شصت چه شد؟ راستی حال و هوای دهه شصت چه شد؟ آن مدیران جوانی که جهادی بودند، بی‌تکلّف ز همین مردم عادی بودند، شور آن شعله مگویید که خاموش شده، «اختلاس» آمده، «اخلاص» فراموش شده» پس از این بیت‌ها بود که برخی مخاطبان مراسم عید فطر با تعجب پرسیدند: «مطیعی متولد چه سالی است که اینگونه از دهه ۶۰ می‌گوید؟» در ویکی‌پدیا نشانی از سال تولد او نیست و در سایت‌های معرفی مداحان نیز به سال تولد او اشاره نشده است.

 

تنها سایت شبناک مدعی شد متولد ۱۳۶۸ است. مطیعی یک سال پس از پایان دفاع مقدس به دنیا آمده است!بنابراین نمی‌تواند ادعا کند که آگاه به شرایط جنگ و ایثارگری مسئولان آن دوران به‌ویژه آیت‌ا… هاشمی است.بنابراین این گمانه به واقعیت نزدیک است که جریانی منویات خود را به مطیعی دیکته می‌کند تا او بر زبان بیاورد.جریانی که شاید غایبان تلاش‌های دهه ۶۰ بودند و امروز برای پنهان کردن نبودن‌هایشان، چنین موضوعاتی را به جوان متولد ۶۸ دیکته می‌کنند که حتی صدای آژیر خطر سال‌های جنگ را نشنیده است.

 

پس از اظهارات مطیعی این جملات آیت‌ا… هاشمی در اذهان آمد:«رزمندگان دیروز جنگ که هم اسیر شدند، هم جانبازند و هم شهید داده‌اند، گلایه می‌کنند که یک اقلیت تندرو و مدعیان پر هیاهوی امروز، خود را میراث‌بر می‌داند و از مردم طلبکاری دارد و وقتی در ماهیت آنان دقیق می‌شویم، حتی بوی باروت جنگ هم به مشامشان نرسیده است».

 

پدران معنوی مطیعی!

مشی فکری مطیعی به اعضای جبهه پایداری و دلواپسان اصولگرا نزدیک‌تر است و آنچه او به صورت شعر می‌خواند را دلواپسان اصولگرا و اعضای جبهه پایداری به عنوان تحلیل سیاسی بیان می‌کنند! مطیعی و دلواپسان انتقاد به دولت و اصلاح‌طلبان را اصل فعالیت می‌دانند و اهل هیچ تعاملی با رئیس‌جمهور و پاستورنشینان نیستند. از جمله چهره‌هایی که مطیعی به آنها ابراز ارادت می‌کند آیت‌ا… علم‌الهدی است و تصویر دستبوسی او از امام جمعه مشهد منتشر شده است. آیت‌ا… علم‌الهدی پدر همسر حجت‌الاسلام ابراهیم رئیسی است.

 

بنابراین نمی‌توان تفکر مطیعی را جدا از رئیسی دانست. ایران آنلاین سال گذشته نوشت: «میثم مطیعی پای ثابت برنامه تبلیغاتی ابراهیم رئیسی بود و در صف اول افرادی بود که در مجالس مختلف علیه روحانی و اصلاح‌طلبان به خواندن اشعار و مطالب تخریبی می‌پرداخت». بنابراین اظهارات مطیعی ریشه در چنین تفکری دارد. در عین حال برنا نوشت: «سعید حدادیان مداح و فعال سیاسی در یکی از سخنرانی‌هایش میثم مطیعی را مخاطب قرار داده و می‌گوید: مطیعی فقط برای امام صادق(ع) نیست.

 

مثلا هیات رزمندگان او را دعوت می‌کند، متجاوز از ۶۰۰ هیات رزمندگان در کشور داریم بالاخره باید به هیات‌داران کمک کرد.» باید افزود که او شاعر نیست و متن‌هایش را کسان دیگری می‌نویسند. عمدتا اشعار او را شاعران سیاسی جناح اصولگرا مثل علی محمد مودت و محمدمهدی سیار تهیه می‌کنند. تریبون‌های تبلیغی اصولگرایان برای او القاب و عناوین زیادی مطرح می‌کنند از مداح مدافع حرم تا خواننده اشعار حماسی.

 

مطهره شفیعی

 

arma​ndaily.‎​ir

  • ۷
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

وضعیت کدام حوضه آبریز بحرانی‌تر است؟


وضعیت کدام حوضه آبریز بحرانی‌تر است؟

بحران آب,اخبار اجتماعی,خبرهای اجتماعی,محیط زیست

به گزارش شرق, حاج‌رسوليها، مديرعامل شركت مديريت منابع آب ايران كه متولي بهره‌برداري از منابع آب سطحي و زيرزميني كشور است، بهتر از هركس ديگري مي‌داند كه چقدر آب در كدام سد ذخيره شده و قرار است اين آب‌ها با چه نظم و ترتيبي بين مصرف‌كنندگان توزيع شود. آب عاملي است كه اگرچه در محاسبات اقتصادي، مبلغ زيادي براي به‌دست‌آوردن آن پرداخت نمي‌كنيم و بيشتر ملاحظات سياسي است كه بر قيمت‌گذاري آب براي فعاليت‌هاي اقتصادي سايه مي‌افكند، اما از آن به عنوان يكي از مهم‌ترين عوامل توليد ياد مي‌كنند. زيرا نبود آب مي‌تواند آينده بسياري از فعاليت‌هاي اقتصادي را با ابهامات جدي روبه‌رو كند.

 

معادن و كارخانه‌هاي توليدكننده فولاد را به تعطيلي بكشاند، زمين‌هاي كشاورزي را تبديل به محيط‌هاي لم‌يزرع كند و جمعيت را از منطقه‌اي به منطقه ديگر بكوچاند. به دليل حساسيت‌هاي بالاي مسئله آب، كسي كه در رأس يك شركت، نظير مديريت منابع آب ايران به عنوان يكي از بازوهاي مهم مديريتي آب مي‌نشيند، بسيار محتاط مي‌شود. حاج‌رسوليها هم با همان احتياطي كه از يك مدير در رده او انتظار مي‌رود، به دقت به سؤالات گوش مي‌دهد و درصدد ارائه پاسخ برمي‌آيد. بخشي از اطلاعات مربوط به آب محرمانه است و تلاش مي‌كند با حفظ محرمانگي پاسخ‌هاي قانع‌كننده‌اي براي مخاطب ارائه كند و درباره قسمت‌هايي از مباحث آب كه مي‌تواند سخن بگويد و تا حدودي به ملاحظات منطقه‌اي و قوميتي هم توجه کند.

 

وقتي از او مي‌پرسم كه با توجه به خشكي بي‌سابقه امسال، چقدر محدوديت در بخش كشاورزي اعمال خواهد شد، با احتياط علاوه بر تشريح وضعيت دوره‌هاي خشك‌سالي در كشور، تأكيد مي‌كند كه فقط در سدهايي كه تأمين‌كننده آب شرب و كشاورزي‌اند، محدوديت‌هايي اعمال خواهد شد.

 

سد استقلال در استان هرمزگان، سد درودزن فارس، سد دوستي خراسان، سد كوثر كهگيلويه‌و‌بويراحمد، چاه نيمه‌هاي استان سيستان‌و‌بلوچستان و سد لار تهران همان سدهايي هستند كه دريچه آنها براي تأمين آب كشاورزي سخت‌تر باز خواهد شد. اما او روي تأمين آب كشاورزي در خوزستان، تأكيد ويژه‌تري دارد و عنوان مي‌كند كه كاهش آورد رودخانه كارون به دليل كمبود بارش‌ها، دست شركت مديريت منابع آب براي تأمين آب كشاورزي را بسته است. مشروح گفت‌وگو با محمد حاج‌رسوليها، مدير عامل شركت مديريت منابع آب، با «شرق» در ادامه مي‌آيد.

 

وضعیت کدام حوضه آبریز بحرانی‌تر است و برنامه کنترل مصرف در آن اجرائی خواهد شد؟ 

تا ۱۲ خرداد میزان بارندگی حدود ۱۶۲.۴ میلی‌متر در کشور بوده است که در مقایسه با سال آبی گذشته، ۲۸ درصد و نسبت به درازمدت ۳۱ درصد کاهش دارد. بارش بی‌سابقه‌ای را در اردیبهشت داشتیم که هرچند به لحاظ عدد مطلق، عدد بالایی نبود، اما این بارش کمک بسیار زیادی را در برخی حوضه‌های بحرانی ما کرد. درمجموع تا ۱۲ خرداد به‌طور متوسط ۳۱ درصد کاهش داریم. منتها اشکالی که بارندگی‌های امسال دارد، علاوه بر کاهش ۳۰درصدی بارش‌ها، پراکنش نامتناسب در کشور است.

 

در حوضه‌های آبریز مهم و اصلی کشور شامل حوضه فلات مرکزی، خلیج‌فارس و دریای عمان که تقریبا بالای ۶۰ تا ۷۰ درصد جمعیت کشور را به خود اختصاص می‌دهد، کاهش بارندگی بین ۳۷ تا ۴۱ درصد است، اما در سایر حوضه‌ها شرایط مناسب‌تر است به همین دلیل میانگین بارندگی ۳۱ درصد شده است. با توجه به وضعیت بارندگی‌ها اگر بخواهیم استان‌های مختلف را طبقه‌بندی کنیم، ما تعدادی استان بحرانی داریم. در واقع پنج استان بحرانی داریم که به‌شدت با مسئله کمبود آب مواجه هستند.

 

در استان‌های بوشهر، کرمان و هرمزگان کاهش بارندگی‌ها تقریبا از ۵۰ درصد بیشتر است. به همین دلیل شرایطی بسیار بحرانی را در این استان‌ها شاهد هستیم. بارندگی‌ها به صورت مطلق در تغذیه آبخوان‌ها، قنات‌ها و چشمه‌ها اثرگذار است و اثری که مستقیم به وزارت نیرو در مدیریت آب برمی‌گردد، مسائل مرتبط با جریانات سطحی حادث از این بارندگی‌هاست. بارندگی‌های امسال در بخش کشاورزی می‌تواند اثرات خوبی برای کشت‌های دیم و کشت‌هایی داشته باشد که به‌ویژه ممکن است آب‌های آخر را در اردیبهشت و خردادماه بخواهند،  اما در جریانات سطحی اثر خیلی بزرگی را نمی‌گذارد.

 

چرا این بارش‌ها در جریانات سطحی اثر نمی‌گذارد؟ 

چون شدت این بارش‌ها عمدتا در دشت‌هاست. شدت و مدت بارش‌ها عموما نقطه‌ای است. بارش‌های نقطه‌ای خیلی به‌سختی در بالادست حوضه‌های آبریز ما قرار می‌گیرد و عمدتا در شهرها، پایین‌دست و جلگه رخ می‌دهد. موقعیت سدهای ما عمدتا در ارتفاعات و در واقع در سطوح ارتفاعی رقوم‌های بالاست که کمتر می‌تواند بارش‌ها روی آن اثربخشی داشته باشد. هرچند این بارش‌ها بی‌تأثیر نیست، اما آن‌چنان که در سایر بخش‌ها نظیر کشاورزی  یا بحث‌های مرتبط با درجه حرارت هوا می‌تواند مؤثر باشد، روی جریانات ورودی به مخازن آن‌چنان تأثیر بالایی ندارد. 

 

با توجه به اینکه بارندگی‌هایمان نسبت به درازمدت ۳۱ درصد و نسبت به سال گذشته تقریبا حدود ۲۸ درصد کاهش دارد، اما جریان ورودی به سدهای کشور تا ۱۲ خرداد ۳۷ درصد کاهش را نشان می‌دهد. آمار سدها نیز کاهش ذخایر را نشان می‌‎دهد. وضعیت ذخایر سدها را باید فقط با سال گذشته مقایسه کرد زیرا مقایسه آمار سدها در درازمدت، مفهومی ندارد چرا که در سال‌های متوالی سدهای مختلف وارد مدار می‌شود.

 

حجم ذخیره‌سازی سدهای ما که امروز به ۵۰‌ میلیارد مترمکعب رسیده،  در ۱۰ یا ۱۲ سال پیش، حدود ۴۰‌ میلیارد مترمکعب بوده است. از آنجا که تغییر حجم ذخایر سدها نسبت به سال گذشته تغییرات محسوسی نمی‌کند، به همین دلیل مقایسه ذخایر سد با سال گذشته انجام می‌شود. آب مخازن سدهای ما در سال جاری حدود ۲۱‌ میلیارد مترمکعب است، اما سال گذشته حجم این ذخایر ۳۴‌ میلیارد مترمکعب بوده است. آمارها نشان می‌دهد که حجم ذخایر مخازن سدها کاهش بیش از ۳۷درصدی دارد. به‌طور معمول مخازن سدها از اواخر اردیبهشت‌ماه یا اوایل خردادماه جریان معکوس به خود می‌گرفت. یعنی میزان خروجی سد از ورودی بیشتر می‌شد.

 

اما امسال به برکت بارندگی‌ها و سردی متوسط مطلق هوا نسبت به سال گذشته، در اول خردادماه همچنان شاهد آهنگ تغییر حجم مخزن نیستیم و سطح مخزن‌ها در حال افزایش است. البته نباید از نظر دور داشت که موضوع مدیریت جدی‌تری که روی خروجی مخازن داشته‌ایم، باعث رقم‌خوردن چنین شرایطی شده است. پیش‌بینی می‌شود امسال نسبت به سال قبل ۴۰ تا ۵۰ درصد کاهش برف در ارتفاعات داشته باشیم و پیش‌بینی نمی‌شود که سیل‌های ناشی از ذوب برف را در تابستان داشته باشیم بنابراین قطعا مدیریت مخزن را مقداری سخت‌گیرانه‌تر انجام می‌دهیم. 

 

چقدر از سهم آب کشاورزی در استان‌های بحرانی کم خواهد شد؟ 

وضعیت منابع آب در استان‌های بحرانی متفاوت است. بخشی از منابع آبی سدهای استان‌های واقع  در حوضه خزر، دریاچه ارومیه و حوضه‌هایی مثل مرزی شرق به آب شرب وابستگی ندارند یا در خیلی از سدهای حوضه مرکزی که خیلی وابستگی به شرب ندارند و تأمین‌کننده آب شرب نیستند می توانیم آب را   تأمین می‌کنیم و مشکلی نیست. آن سدهایی که درصد وابستگی آنها به آب شرب زیاد است، قطعا در سال جاری از کمبود بارش‌ها تأثیر گرفته و در تأمین آب کشاورزی در این مناطق مشکل خواهیم داشت. 

 

یعنی سهم آب کشاورزی را نمی‌دهیم که بتوانیم آب شرب را تأمین کنیم؟ 

در تعداد محدودی از سدهای ما این اتفاق خواهد افتاد، اما در بخش عمده‌ای از سدها، چنین شرایطی  را نخواهیم داشت. 

 

در کدام سدها سهم آب کشاورزی را نمی‌دهیم؟ 

در تحلیلی که داریم، به‌لحاظ سدهایی که باید مراقبت کنیم و به دلیل حساسیت‌های بالای تأمین آب شرب، در کشاورزی محدودیت ایجاد کنیم، به چند سد خلاصه می‌شود. سد استقلال در استان هرمزگان به دلیل آنکه تا این لحظه در این سد ورودی جدی نداشته‌ایم و صرفا کمتر از یک ‌میلیون مترمکعب ورودی آب داشته‌ایم، با اعمال محدودیت برای کشاورزی همراه خواهد بود. سال گذشته ورودی به این سد به تنهایی عدد ۱۰۴‌میلیون مترمکعب بود اما امسال حجم آب ورودی به مخزن زیر یک ‌میلیون مترمکعب است.

 

در سد درودزن استان فارس که آب شرب شهر شیراز و مرودشت و…  را تأمین می‌کند، امسال کاهش ورودی ۵۲درصدی نسبت به سال قبل داشتیم. کل ورودی امسال ما ۷۱‌ میلیون مترمکعب بوده است همچنین در سد زاینده‌رود ورودی امسال ما ۳۹۰‌ میلیون مترمکعب بوده که نسبت به سال گذشته، ۵۸ درصد کاهش داشته است. این سد هم در میزان تأمین آب شرب سهم بزرگی را دارد. در سد دوستی در خراسان‌رضوی کل ورودی ما ۴۷‌ میلیون مترمکعب بوده است که نسبت به سال قبل ۸۴ درصد کاهش داریم. بخشی از آب شرب مشهد از این سد تأمین می‌شود به همین دلیل در کشاورزی وابسته به این سد هم محدودیت‌هایی داریم. در سد کوثر کهگیلویه‌وبویراحمد که آب شرب پنج استان را از این سد تأمین می‌کنند، میزان ورودی آب حدود ۱۱۵‌میلیون مترمکعب است این ورودی نسبت به سال قبل ۴.۳ درصد کاهش داشته است. 

 

کدام پنج استان از سد کوثر آب دریافت می‌کنند؟ 

استان خوزستان، کهگیلویه‌وبویراحمد، بوشهر، فارس و بخشی از استان هرمزگان پنج استانی هستند که از سد کوثر آب دریافت می‌کنند به همین دلیل این سد حساسیت خاص خود را دارد. در استان سیستان‌وبلوچستان در چاه نیمه‌ها کل ورودی آب سه ‌میلیون مترمکعب بوده است. سال گذشته ورودی آب چاه نیمه‌ها ۵۲۷‌ میلیون مترمکعب بود بنابراین ورودی آب امسال تقریبا یک درصد سال گذشته است. البته این هم از معضلاتی است که در این شرق کشور با آن مواجه شده‌ایم. 

 

سد لار تهران هم از قدیم از محل فرار آب سهم کشاورزی تأمین می‌شد که این روند کماکان ادامه می‌یابد و ورودی به این سد ۳۸ درصد کاهش دارد. البته وقتی ورودی کاهش داشته باشد، فرار آب هم به طریق اولی کاهش پیدا می‌کند و سهم آب کشاورزی هم کم می‌شود. 

 

در سد لار برنامه‌های کنترل فرار آب هم داشتید بعد از اجرای آن برنامه‌ها، سهم آب کشاورزی در این سد کم شد؟ 

بحث فرار آب این سد را به طور کامل نمی‌توانیم کنترل کنیم. انواع روش‌ها برای کنترل فرار آب را چه از قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب بررسی کردند اما به دلیل گستردگی نقاط سازندها و مناطقی که فرار آب دارد، رفع این نقیصه تقریبا منتفی است و نمی‌توان کار مهندسی را برای کنترل فرار آب از سد لار به‌طور مستقیم انجام داد. در واقع کنترل فرار آب سد لار، تقریبا بعید به نظر می‌رسد. ۳۰ تا ۴۰سالی که روی این سد کار کردند  به نتایج مثبتی از این نظر نرسیدند. 

 

سدهایی به‌لحاظ تأمین آب شرب و کشاورزی دچار مشکل هستند، تعدادشان محدود بوده و این تعداد از مجموع ۱۷۲ سد ملی است که شرکت مدیریت منابع آب آنها را به صورت آنلاین در کشور پایش و برنامه‌های سالانه آنها را ابلاغ می‌کند. همچنین مانیتورینگ دقیقی روی این سدها داریم. یکی از جاهای دیگری که مهم است، سدهای حوضه کارون بزرگ است. در کارون بزرگ به‌شدت در میزان ورودی آب کاهش داشته‌ایم. امسال شش‌میلیارد و ۲۰۰‌ میلیون مترمکعب ورودی آب به حوضه کارون بزرگ داریم که مجموعه‌ای از سدها شامل کارون چهار، کارون سه، شهید عباسپور، دز، گتوند و مسجدسلیمان را شامل می‌شود.

 

در مجموعه این سدها ۴۳ درصد کاهش ورودی نسبت به سال گذشته داریم. درصد وابستگی تأمین آب شرب به این سدها محدود است. در آنها محدودیت‌هایی که برای کشاورزی اعمال شده است، به‌لحاظ تأمین آب شرب نیست. زیرا هدف اصلی احداث این سدها تأمین آب کشاورزی است. ۴۳ درصد کاهش ورودی به این سدها سبب می‌شود که ذاتا کاهش حقابه کشاورزی را قطعا به همراه داشته باشد.

 

شاهد اعتراض کشاورزان ورزنه اصفهان درباره تخصیص حقا‌به آنها بودیم. دلیل عدم تخصیص حقابه به کشاورزان شرق اصفهان چیست؟ کاهش منابع سد زاینده‌رود  یا افزایش بارگذاری‌ها در سطح استان است که سبب می‌شود اصلا آب به این منطقه نرسد؟ 

هر دو عامل مؤثر است. ما باید بپذیریم در حوضه زاینده‌رود بارگذاری بیش از حدی انجام شده است و باید اینها را تعدیل و مدیریت کرد. این در واقع یک بحث جدی است که باید مطرح شود؛ به‌ویژه  به طرح‌های تأمینی که برای کمبود آب است، باید سرعت بیشتری بدهیم که جبران بحث بارگذاری‌ها را انجام دهیم، اما در سال آبی جاری، اعداد و ارقامی که برای بارندگی‌ها اتفاق افتاده، در طول ۵۰ سال گذشته استثناست. 

 

 ورزنه اصفهان فقط در سال جاری به مسئله کم‌آبی اعتراض نداشته،  بلکه از سال‌های قبل هم این نارضایتی‌ها بوده است.

 

قطعا در گذشته هم محدودیت‌هایی بوده است اما هر گاه کاهش بارش ۲۰ تا ۳۰درصدی نسبت به میانگین داشتیم، تا حدودی توانستیم آب کشاورزی را تأمین کنیم. البته باید وضعیت سال جاری را هم تشریح کنم. شرایط بارش‌های امسال بسیار بحرانی است و هیچ‌وقت چنین بارشی ثبت نشده است. یک بار در سال‌های  ۷۹ و ۸۰، خشک‌سالی مقطعی داشتیم که محدودیت برای تأمین آب پیش آمد و در دهه اخیر از سال ۸۶ به بعد باز هم دچار مشکل شدیم. نباید از نظر دور داشت که امسال تقریبا در کل کشور کاهش بارش داشته‌ایم.

 

همواره تصور ما این بود که یک دوران چهار یا پنج‌ساله، خشک‌سالی داشته باشیم و بعد از گذر از این دوره، وارد‌ ترسالی ‌شویم. این ترسالی‌ها خیلی در وضعیت آب کشور مؤثر است. اینکه ما یک بارندگی بالای میانگین داشته باشیم، سبب می‌شود سیلاب‌هایی در برخی حوضه‌ها رخ دهد که اثربخشی آن تا سه یا چهار سال بعد ادامه یابد. اما ما تقریبا با امسال ۱۱ سال است که میزان بارش‌هایمان زیر میانگین بوده است. این دوره خشک‌سالی را تاکنون تجربه نکرده بودیم. شاید در حدود ۳۰۰ سال پیش براساس گزارش‌های تاریخی بگویند که قحطی در سال ۱۳۳۰ یا ۱۲۵۰ و…  بوده است، اما در سده اخیر تاکنون این آمار را تجربه نکرده بودیم که ۱۱ سال پیاپی بارندگی‌ها به این شدت کاهش یافته باشد.

 

از این دوره خشک‌سالی طولانی خارج می‌شویم یا همین روند ادامه خواهد یافت؟ 

در تشریح وضعیت خشک‌سالی امسال، می‌گویند که در هر سده‌ای پنج سال خشک‌سالی داریم و امسال یکی از آن سال‌هاست. دوره‌های آماری اگر  به دوره‌های ۵۰۰ساله یا ‌هزارساله تبدیل شود، ممکن است که یک بار خشک‌سالی مشابهی رخ دهد که هر کدام از این خشک‌سالی‌ها، خیلی زبانزد می‌شوند. این دوره‌هایی است که باید تجربه کنیم. فکر می‌کنم این دوره‌ای که ما تجربه می‌کنیم، دوره خاصی است که باید دوره بازگشت آن را دوره بازگشت صدساله نبینیم ممکن است دوره بازگشت آن بیش از صد سال باشد.

 

مهم‌تر از همه اینکه جمعیت و مصرف به‌شدت افزایش یافته است. فکر می‌کنم که شرایط سختی را تجربه می‌کنیم. این سختی بالاخره به مدیریت نیاز دارد، ولی یک فرصت هم هست. فکر می‌کنم این شرایط می‌تواند یک فرصت باشد که به مسئله مدیریت آب بپردازیم. همه وارد این بحث شویم. با مشارکت همه، مدیریت آب مفهوم پیدا  کرده و این خشک‌سالی ما را هدایت می‌کند که بتوانیم راهکاری برای آن پیدا کنیم. این مسئله خاص وزارت نیرو نیست. باید بازگردیم و ببینیم مدیریت ما چگونه بوده است. باید نگاهمان را تغییر دهیم.

 

نباید مانند ۱۰  یا ۲۰ سال پیش یا ۳۰ سال که در بازه‌های مختلف تصمیماتی می‌گرفتیم، رفتار کنیم. با حضور دکتر اردکانیان در وزارت نیرو و تدبیری که اندیشیده شد، یکی از ضروریات مدیریت آب و ورود به مدیریت آب، یکپارچه‌نگری اعلام شد. باید قبول کنیم که خیلی به این موضوع نپرداختیم. امیدواریم با این روشی که در پیش گرفته‌ایم و سیاستی که در دولت اتخاذ شده است، این بحث را پیگیری کنیم. در همین راستا تصمیم گرفتیم براساس مصوبه ششم اسفند سال قبل دولت، برنامه‌های مدیریت خشک‌سالی یا مدیریت سازگاری با کم‌آبی را اول در استان‌های بحرانی آغاز کنیم.

 

به همین دلیل در استان هرمزگان این کار را آغاز کردیم. چندی پیش جلسه سازگاری با کم‌آبی را درخصوص استان هرمزگان داشتیم. این استان یکی از استان‌هایی است که جزء پنج استان بحرانی است. پیش از جلسه استان هرمزگان، در اصفهان هم همان‌طور که سؤالی را مطرح کردید، کمیته سازگاری با کم‌آبی ورود پیدا کرد و مصوباتی هم داشت. در خوزستان هم که جزء همان استان‌ها بود و مشکلاتی هم داشت، در قالب کمیته سازگاری با کم‌آبی گزارش اولیه‌ای ارائه  و قرار شد این گزارش را تکمیل کند. 

 

کشاورزان خوزستانی در اعتراض به ممنوعیت کشت برنج و عدم تخصیص حقا‌به مقابل سازمان آب و برق خوزستان تجمع کردند علت این کم‌آبی را هم پروژه‌های انتقال آب می‌دانند. می‌گویند حق ما دارد به استان‌های دیگر منتقل می‌شود به همین دلیل آب به ما نمی‌رسد. دراین‌باره  چه نظری دارید؟ 

کل آورد استان خوزستان در کارون بزرگ شش‌ میلیارد مترمکعب است و در سؤالات قبلی میزان کاهش آورد این رودخانه را مطرح کردم که عدد بالایی است. سهم انتقال در مقابل کاهش آورد رودخانه، سهم مهمی نیست. 

 

سهم انتقال آب از سرشاخه‌های کارون چقدر است؟ 

درمجموع آن چیزی که در بخش‌های مختلف تدوین شده است، بستگی دارد به اینکه میزان آب انتقالی را با آورد رودخانه در چه دوره‌ای مقایسه کنید. اگر آورد درازمدت را مدنظر قرار دهید یعنی حدود ۱۵ یا ۱۶‌ میلیارد مترمکعب آورد کارون در گذشته‌های دور را در نظر بگیرید، درصد آب انتقالی با زمانی که این شش‌ میلیارد مترمکعبی که این سال‌ها آورد کارون شده است، متفاوت خواهد بود. اگر حجم آب انتقالی را در مقایسه با درازمدت در نظر بگیرید، این عدد کمتر از ۱۰ درصد آورد رودخانه خواهد بود. 

 

در شرایط خشک‌سالی حجم آب انتقالی چقدر است؟ 

در شرایط خشک‌سالی هم قطعا کمتر از ۱۰ درصد آورد رودخانه خواهد شد زیرا بر همین مبنا میزان آب انتقالی کاهش یافته است. به‌طور مشخص در حوضه دز، سال گذشته چهار‌میلیارد و ۵۶۵‌ میلیون مترمکعب ورودی داشتیم. امسال دو‌میلیارد و ۵۷۱‌ میلیون مترمکعب ورودی این حوضه است یعنی تقریبا ۴۴ درصد با کاهش ورودی آب مواجه خواهیم شد. دو ‌میلیارد مترمکعب کاهش ورودی به سد دز داریم. حجم آبی که ما منتقل می‌کنیم شاید در سال جاری به صد تا ۱۵۰‌ میلیون مترمکعب نمی‌رسد. 

 

با وجود این کاهش‌ها و بی‌سابقه‌بودن دوره خشک‌سالی، ممکن است از این شرایط خارج نشویم، پروژه کوهرنگ سه از سرشاخه‌های کارون را می‌خواهیم اجرا کنیم. چگونه این پروژه قرار است اجرا شود؟ 

بحث انتقال آب برای تأمین نیازهای شرب است. 

 

  خود حوضه دچار مشکل است و آب ندارد. بنابراین نمی‌تواند آب شرب جای دیگر را تأمین کند.

 

آب در نظر گرفته‌شده برای پروژه‌های انتقال آب، به نسبت کاهش ورودی‌ها کاهش خواهد یافت. 

 

جمله دیگری هم درباره خوزستان باید بگویم. به‌‌ویژه در نکته‌ای که اشاره کردید که تبعات اجتماعی هم داشته‌اند. منطقه‌ای که در‌حال‌حاضر دچار کاهش شده است، براساس اطلاعاتی که همکاران به ما دادند، منطقه شاوور بود. منابع آب این منطقه درون‌حوضه‌ای است. این اطلاعات را از مهندس شمسایی گرفته‌ام. منطقه شاوور منطقه‌ای بود که چشمه‌های نسبتا خوبی داشت و آب آن درون‌حوضه بود و هیچ‌وقت در معادلات برنامه‌ریزی آب هم این منطقه لحاظ نمی‌شد. 

 

کاهش آورد کارون نمی‌تواند روی منابع آب زیرزمینی و تغذیه آن در منطقه شاوور مؤثر باشد؟ 

نه این منطقه از چشمه‌هایش تغذیه می‌شد و به رودخانه ارتباطی نداشت. 

 

کاهش آورد رودخانه روی نفوذ آب به منابع زیرزمینی تأثیر نمی‌گذارد؟ 

می‌خواهم بگویم هیچ‌وقت در بیلانی که می‌گرفتیم شاوور را حساب نمی‌کردیم. شاوور جزءمنابع محلی لحاظ می‌شد اما کاهش بارندگی و…  روی این منطقه اثر داشت. بیشتر کشاورزان منطقه شاوور بودند که در استان خوزستان به کاهش منابع آب اعتراض داشتند. درحالی‌که ما شاوور را همیشه به‌عنوان یک منطقه پرآب می‌شناختیم و تأمین آبش را هم می‌گفتیم از داخل چشمه‌سارهای محلی انجام شود. اعتراض این کشاورزان در دو بخش بود؛ یکی به مصوبه هیئت وزیران بود. در مصوبه هیئت وزیران محدودیت کشت را عمدتا برای محصول برنج در نظر گرفتند. قرار شد این بحث‌ها را استاندار خوزستان در کارگروه سازگاری با کم‌آبی مطرح کرده و به‌دقت به آنها بپردازد. یکی از چیزهایی که دنبال آن هستیم، آن است که چگونه می‌توان کمبود آب را بین مصارف مختلف هر حوضه توزیع کنیم تا مدیریت منابع آب به‌درستی انجام شود. 

 

در استان خوزستان مشکل کمبود آب داریم ، در این وضعیت وزیر جهاد کشاورزی خبر می‌دهد که برای طرح ۵۵۰‌ هزارهکتاری یک توافقاتی شده است که به کل پروژه آب‌رسانی شود. این رفتار توسعه کشاورزی و ایجاد سطح جدید کشت است. چطور وقتی در این منطقه مشکلات زیادی داریم، برای تأمین آب ۵۵۰‌ هزار هکتار وعده می‌دهیم. این مسئله صحت دارد که آب پروژه ۵۵۰‌ هزارهکتاری تأمین خواهد شد؟ 

ما در فاز نخست بخش‌های توسعه‌ای زیادی را داشتیم. فاز اول ۳۲۰‌ هزار هکتار بوده است که ۲۹۷‌ هزار هکتار آن اجرا شده بود و آب به آن تخصیص دادیم. در فاز دوم همان‌طور که اشاره کردید، عمده اراضی که در فاز دوم قرار دارد به‌غیر از یک محدوده کوچکی از شمال خوزستان شامل ایذه و باغملک و محدوده‌ای که واقعا به لحاظ محرومیت تأمین آب نشده بود و درمجموع سطح آن بین ۳۰ تا ۳۶‌ هزار هکتار است، بقیه سطوح تا ۵۵۰‌ هزار هکتار از قدیم تأمین آب می‌شد و به موتور تلمبه مجهز بودند.

 

بحث‌هایی هم درباره ۲۰‌ هزار هکتار اراضی شاوور بود. اگر سبقه آن را به لحاظ کشاورزی در نظر بگیرید، برخی موتور تلمبه‌های منطقه قدمت‌‎های ۵۰ تا ۶۰ساله دارند. اینها نقاطی هستند که بهره‌وری آب در آنها پایین است، اما از طریق انهار سنتی در گذشته برای اینها تأمین آب انجام شده بود. در این طرح دقیقا با اطلاعاتی که از سازمان آب و برق خوزستان در امور مشترکین داشت، با استفاده از نقشه‌های جی‌آی‌اس وضعیت مصرف‌کنندگان شناسایی شد. قرار است در این مناطق بهره‌وری آب را بالا ببرد. 

 

پس این پروژه از قبل به شکل سنتی حقا‌به داشته است؟ 

به صورت اینکه آب برمی‌داشتند. کشاورزان منطقه یا قرارداد داشتند یا تأمین آب از طریق انهار انجام می‌شده است.

 

می‌توان گفت که کشاورزان حقابه عرفی داشته‌اند؟ 

آنها از منابع آب برداشت می‌کردند. تعابیر حقابه و برداشت متفاوت است، اما بخش عمده‌ای از این مناطق قدمت بهره‌برداری داشته‌اند. الان هم راندمان آبیاری در این مناطق پایین است و هم به دلیل نحوه تأمین آب با محدودیت‌هایی در بعضی ماه‌های سال مواجه می‌شدند. سعی شده است نقاط لکه‌گذاری‌شده مشخص شود که بهبود بهره‌وری را در این نقاط داشته باشیم. 

 

طرح ۴۶‌ هزارهکتاری در سیستان که با اعتبارات صندوق توسعه ملی اجرا می‌شود، قرار است از چاه نیمه‌ها آب دریافت کند. اصلا می‌توان آب مطمئن در اختیار این پروژه قرار داد؟ 

بخش عمده مباحث چاه نیمه‌ها مرتبط با پروتکل‌های بین‌المللی است که باید پیگیری کنیم. این پیگیری‌ها از سوی سایر بخش‌های وزارت نیرو انجام می‌شود. براساس سهمی که در پروتکل‌ها درج شده است، ۴۰۰‌ میلیون مترمکعب سهم کشاورزی لحاظ کرده‌ایم. به‌عنوان وزارت نیرو بحث تأمین آب کشاورزی سیستان را با احداث سد چاه نیمه یک، دو، سه و چهار سهم پیگیری کرده‌ایم. عمده بحث شبکه آب‌رسانی در وزارت جهاد کشاورزی رصد می‌شود. یک‌سری اقداماتی برای بخش خودمان  شامل کارهای مدیریتی در بخش مدیریت مخازن طراحی کرده‌ایم که از تبخیر جلوگیری کنیم. مباحث مرتبط با استفاده از حجم مرده مخازن در سال‌هایی که مثل امسال به‌شدت در حوضه دچار کمبود آب هستیم، اجرائی شده است. تلاش می‌کنیم از حجم مرده مخازن با ایستگاه‌های پمپاژ استفاده کنیم. ما با توجه به سهم جمهوری اسلامی ایران، معتقدیم که آن ۴۰۰‌ میلیون سهم بخش کشاورزی باید و حتما محقق شود. 

 

ایران هیچ‌گاه نتوانسته است میزان آب رهاسازی‌شده از پشت سدهای افغانستان را اندازه بگیرد تا ببیند سهم ایران توسط افغانستان از سد رها می‌شود یا نه. دریچه سدی که باید توسط ایران کنترل شود، در منطقه ناامن واقع شده و ما نتوانسته‌ایم میزان رهاسازی آب را کنترل کنیم. چگونه می‌فهمیم که افغانستان سهم ایران را مطابق معاهده بین دو کشور رهاسازی می‌کند؟ 

ما به‌لحاظ آوردی که به داخل خاک کشور داشتیم، تاکنون اندازه‌گیری‌هایی انجام داده‌ایم. البته امسال هیچ ورودی به چاه‌نیمه‌ها نداشتیم و در حوضه‌های آبریز افغانستان نیز شرایط خوب نبوده است. باید حتما کارهای بین‌المللی در ارتباط با حقابه ایران از رودخانه‌های افغانستان را شروع کنیم. 

 

وزارت نیرو چاه‌نیمه چهار را طراحی کرده‌ اما برای آن خروجی آب در نظر نگرفته‌ است و گفته می‌شود که دوسوم آب چاه‌نیمه چهار، داخل این چاه باقی می‌ماند. چگونه این مشکل را حل می‌کنید؟ 

برای چاه‌نیمه چهار خروجی ساخته شده است. ایستگاه‌های پمپاژی هم داخل کانال خروجی چاه‌نیمه‌ها نصب شده است. یکی از نقاط تأمین آب ما آبگیر شماره یک است که در این کانال خروجی آب پیش‌بینی شده و تا شهریور راه می‌افتد. با استفاده از این ایستگاه، پمپاژ آب حجم مرده چاه انجام می‌شود و در اختیار کشاورزی قرار می‌گیرد. اگر تراز بالا باشد که آب به راحتی از طریق کانال منتقل می‌شود و اگر تراز پایین باشد، با پمپاژ، آب را به داخل کانال منتقل کرده و در اختیار مصرف‌کننده قرار می‌دهیم. 

 

رویکرد جدید دکتر اردکانیان تکیه بر بهینه‌سازی مصرف آب دارد. شرکت مدیریت منابع آب تاکنون روی تأمین آب، ساخت و بهره‌برداری از سدها متمرکز بوده است. در رویکرد جدید وضعیت شرکت شما چه می‌شود؟ 

ما تقریبا از برنامه پنجم به بعد یا شاید هم از ابتدای دولت یازدهم به شکل جدی‌تری به مسئله بهینه‌سازی مصرف آب ورود کردیم اما اینکه بتوانیم همه را در این رویکرد با خود همراه کنیم، کمی طول کشید. در گذشته‌های دورتر یعنی ابتدای برنامه سوم تا چهارم درصد اعتباراتی که به سمت بحث مدیریت منابع آب و مدیریت بهره‌برداری در بخش‌های مختلف می‌رفت، بیشتر بود اما این رویه اصلاح شده است. در سال‌های اخیر ۳۰ تا ۳۵ درصد اعتباراتمان در قالب طرح‌های بهبود بهره‌وری آب است. بحث تعادل‌بخشی را چندسالی است که از زبان بنده می‌شنوید. اینها مربوط به بحث‌های مدیریت مصرف آب است. 

 

اگرچه بحث مدیریت مصرف را در دستور کار دارید اما یکی از طرح‌های مهم این بخش یعنی طرح تعادل‌بخشی یک سال بدون اعتبار ماند و پیشرفت قابل‌ملاحظه‌ای در آن نداشتید. آیا در مباحث مدیریت مصرف آب پیشرفتی هم داشته‌اید؟ 

ما نگاهمان را در سال ۹۳ تغییر دادیم. تخصیص در سال اول نداشتیم اما در سال دوم دستگاه‌ها با این رویکرد شرکت مدیریت منابع آب همراه شدند. در سال ۹۶ بیشترین تخصیص را به این بخش دادیم. سال اول اجرای طرح تعادل‌بخشی تخصیص تقریبا صفر بود اما سال‌های بعد این روند اصلاح شد. در بحث مهندسی رودخانه، اعتبارات از هشت تا ۱۰‌ میلیارد تومان در گذشته به ۸۰‌ میلیارد تومان درحال‌حاضر رسیده است. این یعنی اعتبارات این بخش ۱۰ برابر شده است. مهندسی رودخانه بحث‌های حاکمیت مدیریت رودخانه را دنبال می‌کند اما بحث تخصیص منابع هم در درجه دوم اهمیت در این حوزه قرار دارد. نگاه‌ها در بخش‌های مختلف تغییر کرده و تخصیص منابع بین کارهای سازه‌ای و غیرسازه‌ای یکسان‌سازی شده است.

 

اما مشکلی که داریم این است که منابع دولت به‌طور کلی محدود شده است. ۴۳ درصد اعتبارات ما امسال نسبت به سال گذشته در کلان کاهش یافته است. متأسفانه ضعف در اقتصاد آب باعث شده نتوانیم از سایر منابع در حوزه آب استفاده کنیم. بنده اعتقاد دارم که باید دولت و ما نیم‌نگاهی به اقتصاد آب کنیم. می‌توانیم بخشی از منابع اعتباری کارهای مدیریتی خود را از طریق ارزش‌افزوده آب و ارزش ذاتی آب تأمین کنیم. ما همواره تلاش کرده‌ایم برای تأمین ۲۰‌ هزار مترمکعب آب سرمایه‌گذاری کنیم تا آن را از نقطه الف به نقطه ب منتقل کنیم. چرا نباید منابع مورد نیاز برای تأمین این ۲۰‌ هزار مترمکعب آب را از طریق ارزش‌گذاری روی آن به دست بیاوریم. بگوییم با هر مترمکعب آب چقدر ارزش‌افزوده معادل ایجاد کرده‌ایم. ببینیم این ارزش‌افزوده معادل متناسب با هزینه‌های تأمین بوده است.

 

یا اینکه باید سرمایه‌گذاری‌های خود را به سمتی ببریم که با روش‌های دیگر بتوانیم این آب را استحصال کنیم. باید قطعا در برنامه ششم به این نگاه پرداخته شود تا ارزش واقعی آب را با همین اعداد و ارقام نهادینه کنیم. به‌راحتی می‎گوییم که برویم آب‌شیرین‌کن نصب کنیم. قیمت پایه آب‌شیرین‌کن به ازای هر مترمکعب دو تا سه ‌هزار تومان تمام می‌شود. ما حاضر نیستیم ۲۰ تومان برای آب ارزش‌گذاری کنیم اما دو تا سه‌ هزار تومان شیرین‌سازی آب را انجام می‌دهیم. یعنی حتی یک درصد ارزش واقعی آب را حاضر نیستیم بپردازیم. این نگاه‌ها باید عوض شود. اگر نشود، به نظر من با شعار و صحبت نمی‌توان اقدام جدی انجام داد. آب بايد ارزش واقعی خودش را پیدا کند. سوبسیدها و یارانه‌ها باید به جایگاه خود برود. اینکه همیشه بر سر آب می‌زنیم و می‌گوییم آب ارزشی برای منابع بخش‌های مختلف ندارد، بزرگ‌ترین اشتباهی است که انجام می‌دهیم. باید ارزش آب را در بخش‌های مختلف کشور لحاظ کنیم. 

 

درباره ساماندهی حریم رودخانه‌ها صحبت کردید. ما همچنان در سیلاب  کشته می‌دهیم دلیلش این است که در حریم رودخانه‌ها ساخت‌وساز وجود دارد. شائبه‌هایی هم هست که این ساخت‌وسازها متعلق به مقامات است و وزارت نیرو نمی‌تواند آنها را تخریب کند. چقدر این صحبت‌ها صحت دارد؟ 

ما تقریبا از دو، سه سال پیش برای اینکه این شائبه از ذهن‌ها خارج شود، دو کار را به برنامه‌های خود اضافه کردیم؛ یکی اینکه خواستیم از ظرفیت مردمی در این موضوع استفاده کنیم تا در برخی مناطقی که کشاورزان و روستاییان هستند، بتوانیم از تشکل‌هایشان برای جلوگیری از تجاوز به حریم رودخانه استفاده کنیم. تاکنون از ظرفیت روستاییان در این موضوع استفاده نکرده بودیم چون آنها هم کمتر تمایل داشتند با ما همکاری کنند. نکته بسیار مهم دیگری که می‌تواند رفع شائبه کند، این است که تصمیم گرفتیم به هیچ عنوان در آزادسازی‌ها نقطه‌ای عمل نکنیم. وقتی نقطه‌ای عمل می‌کنیم، یعنی به همین شائبه‌ها دامن زده‌ایم.

 

دقیقا سه سال است که بحث آزادسازی در استان تهران پیگیری می‌شود. می‌توانید از این مناطق بازدید کنید. گزارش‎ها و فیلم‌های آن را ببینید. در دور جدید ما  اعلام می‌کنیم که از کیلومتر الف تا کیلومتر ب باید سازه‌‎های حریم رودخانه تخریب شود. وقتی نقطه‌ای عمل نمی‌کنیم کار به‌لحاظ روانی بهتر انجام می‌شود. هم تبعیض‌ها را شاهد نیستیم و هم مردم بیشتر حمایت می‌کنند و شفاف‌سازی در این مسئله می‌شود. تقریبا دو تا سه سال است که آزادسازی‌ها کاملا بازه‌ای است. در استان خراسان اگر کشف رود را بازدید کنید، شاهد خواهید بود که در یک طول چند ۱۰ کیلومتری و شاید هم بیشتر، به صورت بازه‌ای تخریب سازه‌ها در حریم رودخانه را انجام داده‌ایم. 

 

ساختمان هیچ‌یک از مقامات هم در این بازه‌ها وجود نداشت؟ 

اصلا ما نمی‎دانیم مالک ساختمان کیست و کاری هم به این مسئله نداریم. بازه‌ای عمل می‌کنیم. در استان اصفهان به‌ویژه در شرق اصفهان یا از شرق به سمت غرب استان، بازه‌ای عمل کردیم. بهتر است نگوییم ساختمان مقامات در حاشیه رودخانه‌هاست، بلکه برخی ارگان‌ها ساختمان داشتند که تخریب شد. 

 

آب منطقه‌ای مازندران حریم سیلابی رودخانه را به کشاورزان اجاره می‌دهد. این کار تخلف نیست؟ اجاره‌دادن حریم باعث ایجاد سابقه و احساس مالکیت در فرد نمی‌شود؟ 

این کار تخلف نیست. قرارداد اجاره طبق قانون منعقد می‌شود. آیین‌نامه دارد. این قراردادها سالانه تنظیم می‌شوند و سال به سال تمدید می‌شود. کشاورزان در این زمین‌ها حق ایجاد اعیانی ندارند و فقط محصول زراعی در این زمین‌ها کشت می‌شود. به‌لحاظ شرایط قانونی مشکلی برای اجاره‌دادن در حریم رودخانه وجود ندارد. استدلال این است که اگر سیلابی رخ داد، چون این زمین‌ها برای کشت زراعی است، خود کشت تخریب می‌شود و در قراردادها و توافقات هم به این نکته اشاره شده است. فرد فقط می‌تواند در صورت بروز سیلاب اجاره‌بهای خود را پرداخت نکند اما خسارت وارده به زمین متوجه خود کشاورز است. این آیین‌نامه‌ها موجود است اما ساخت و ایجاد اعیانی در حریم‌ها قطعا انجام نمی‌شود. 

 

ستاد احیای دریاچه ارومیه دائما می‌گوید که وزارت نیرو برای احیای دریاچه کمک نمی‌کند. دراین‌باره  چه نظری دارید؟ 

ما کاملا با این ستاد هماهنگ هستیم. بخش کوچکی از تکالیف تعیین‌شده در ستاد احیای دریاچه ارومیه به وزارت نیرو بازمی‌گشت. اخیرا قرار شده است که بنده خودم رسما عضو کارگروه ستاد احیا شوم که هماهنگی بیشتری داشته باشیم. تعهداتی که لازم بوده است تاکنون انجام داده‌ایم. اما قطعا این نیست که همه کارها صد درصد تحقق پیدا کند. مثل همه کارهای کشور که ۸۰  یا ۹۰ درصد اتفاق می‌افتد در همکاری ما با ستاد هم چنین شرایطی وجود دارد. برخی مشکلات که حل آن نیاز به هماهنگی مسائل اجتماعی دارد، هنوز رفع نشده است. اما سهم عملیات وزارت نیرو در برنامه‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه سهم بالایی نیست. بحث مدیریت مخازن بوده است که تا امسال، ۹۰ درصد تعهداتمان را انجام داده‌ایم. 

 

 ستاد احیا روی بحث مدیریت مخازن خیلی بحث دارد و معتقد است که درصد تخصیص دریاچه از مخازن سدها معلوم نیست و رهاسازی آب انجام نمی‌شود زیرا عدد تخصیص مشخص نیست. 

 

خیر. درصد تخصیص مشخص است. ما در سد بوکان، مرحله اول که تا فروردین‌ماه بود کل تعهدات را انجام دادیم. در مرحله دوم که نزولات در حوضه آبریز داریم هم باید تخصیص داشته باشیم. ما یک پیش‌بینی در اول سال می‌کنیم و مثل همه کشور، یک برآوردی هم برای دریاچه ارومیه داریم. امسال حوضه دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته ۴۴ درصد و نسبت به سال گذشته ۲۴ درصد افزایش بارندگی داشت. ما معادل این بارش، اثرات را حساب کردیم. مرحله دوم رهاسازی از سد بوکان را از ۱۹ اردیبهشت‌ماه آغاز کردیم و حجم خوبی رهاسازی انجام شد. بارش‌هایی که اتفاق افتاد سیمای روشن دارد. در این زمینه اختلاف جدی نمی‌بینم. در اولین جلسه ستاد هم گزارشی از عملکرد وزارت نیرو دراین‌باره ارائه می‌دهم. 

 

 سیاست‌های شرکت مدیریت منابع آب از برداشت آب‌های سطحی به‌سمت استحصال آب ژرف و آب شور رفته است. شنیده‌ایم که پروژه برداشت آب‌های ژرف در شرکت مدیریت منابع آب کلید خورده است. فکر نمی‌کنید که اجرای این پروژه با سیاست مدیریت مصرف تناقض دارد؟ به نظر می‌رسد شرکت مدیریت منابع آب همچنان به اجرای برنامه‌های تأمین آب فکر می‌کند. 

 

ما در شرکت مدیریت منابع آب تکلیفی به تکالیفمان اضافه نشده است. دو کار تحقیقاتی در ستاد وزارت نیرو با معاونت فناوری ریاست‌جمهوری در حد پروژه‌های تحقیقاتی انجام می‌شود. شرکت مدیریت منابع به‌عنوان یک سیاستگذار در این پروژه همراهی دارد. در واقع هنوز این طرح در مرحله تحقیقاتی است و هنوز عملیاتی نشده است. شیرین‌سازی آب دریا برای تأمین آب شرب انجام می‌شود.

 

شرکت مهندسی آب‌و‌فاضلاب کشور با درنظرگرفتن اولویت شهرهایی که در شعاع صد کیلومتری ساحل قرار دارند، بحث تأمین آب شرب را پیگیری می‌کند. اما شرکت مدیریت منابع آب، به آب دریا به‌عنوان یک منبع تأمین آب نگاه نمی‌کند و برنامه‌ای برای اینکه پتانسیل و ظرفیت خود را روی این بخش بگذارد، نداشته‌ است. هرچند کار مطالعاتی انجام می‌دهیم و منتظریم نتایج مطالعات و کارهای تحقیقاتی آب‌های ژرف در یکی، دو نقطه استخراج شود تا اگر به نقطه مثبتی رسید، قطعا از این ظرفیت استفاده کنیم اما درحال‌حاضر برنامه عملیاتی تدوین‌شده‌ای نداریم. 

 

چاه‌های گمانه‌ای که حفر شده است، به آب رسیده‌اند؟ این کار خطرناک نیست که آب‌های ژرف را برداشت کنیم؟ اثرات جانبی برداشت از منابع فسیلی را بررسی کرده‌اید که روی فرونشست چه تأثیری می‌گذارد؟ 

کار تحقیقاتی فقط صرفا در یک نقطه از استان سیستان‌وبلوچستان انجام می‌شود. فعلا در مرحله حفاری‌اند. هنوز برداشتی انجام نشده است که خروجی داشته باشد تا مطالعات را تکمیل کنیم. یک تیم مشاوره‌ای از شرکت ملی نفت، شرکت آب نیرو و ستاد وزارت نیرو که محور و مجری این موضوع است، مسئله را رصد می‌کنند. 

 

 سدی به نام کاسه‌کوه ابرکوه به‌دلیل نبود شبکه انتقال آب، قادر به تأمین نیازهای کشاورزی نیست. آب پشت سد تبخیر می‌شود و کشاورزان فقط شاهد این تبخیرند و حسرت می‌خورند. چرا این سد شبکه ندارد؟ 

در جریان این سد نیستم. احتمالا سد استانی بوده یا سد متعلق به جهاد کشاورزی است. سد ملی نیست که من در جریان جزئیات آن باشم. این سدها معیشتی‌اند و یا جهاد کشاورزی مجری سد است یا اینکه طرح کوچک استانی است که مخزن آن در حد ۲۰۰ تا ۳۰۰‌هزار مترمکعب است، بنابراین اطلاعات آن در سطح ملی مطرح نمی‌شود.

 

 در پایان نکته‌ای تکمیلی دارید؟ 

درباره سیاست‌های سازگاری با کم‌آبی، نیاز دارد که مردم هم از این موضوع حمایت کنند. قطعا باید درباره مباحث مدیریت آب، نسخه‌های ما استانی باشند. تجربه نشان داده است که ما نمی‌توانیم یک نسخه در سطح ملی بپیچیم و باید به سطح استان‌ها برویم. هر نقطه زیرحوضه و حتی شاخه‌ای از رودخانه بحث‌های خودش را دارد. هرچند بخش‌های مختلف در یک‌سری مباحث کلی، می‌توانند مشترک باشند، باید برنامه‌هایمان را از پایین به بالا بیاوریم و استان‌های ما درگیر برنامه‌ریزی باشند.

 

اگر این کار را نکنیم تعارضات اجتماعی و مشکلات اجتماعی افزایش می‌یابد. تجربه نشان داده است بخش‌نامه‌هایی که از بالا صادر می‌شوند، سبب می‌شوند مشکلات اجتماعی بروز کنند. کشور هنوز شرایط کم‌آبی را درک نکرده است، به‌همین‌دلیل گاهی خبرهایی می‌شنویم که فلان صنعت جایی مستقر شده و به تأمین آب نیاز دارد یا کشاورزان ما بدون توجه به بازار مصرف خود، کشت پرنیاز می‌کارند و بعد هم به‌دلیل نبود بازار، محصول را دور می‌ریزند و آب را از دست می‌دهیم. با توجه به اینکه مجبوریم مدیریت آب کشور را انجام دهیم از این منابع در بخش کشاورزی با این حجم نمی‌توان استفاده کرد. بیلان تمام دشت‌های ما منفی است. این شرایط خودش با ما حرف می‌زند. با بحث روی عدد کسری مخزن راه به جایی نمی‌بریم. اصلا باید این اعداد را کنار بگذاریم. آنچه به ما واقعیت را نشان می‌دهد، شکاف روی زمین است.

 

این را نمی‌توان منکر شد. ما باید خود را با این قضیه تطبیق دهیم و همه هم بدانند که الان شرایط به آنجا رسیده است که با حجم مشخص آب باید اقدامات خود را همخوان کنند. ما وظیفه تحویل حجمی آب را به عهده داریم و کشاورز باید بپذیرد با این حجم باید کشت کند. در محدوده تمام دشت‌هایمان آب قابل برنامه‌ریزی را ابلاغ کرده‌ایم. این کار بسیار سختی بود که در سه سال گذشته انجام شد. در هر دشتی گفتیم پتانسیل دشت چقدر کاهش یافته است. بنابراین کشاورزان باید خود را با شرایط تطبیق دهند. ساده‌ترین راهش این است که بگوییم که ۴۰ درصد کشت را انجام نمی‌دهیم یا روش‌های دیگری در پیش می‌گیریم. ما باید ظرف ۲۰ سال به یک سطح پایدار بازگردیم.

 

اگر این مسئله را نپذیریم مطمئنا مشکلات فعلی در نسل‌های مختلف تکرار خواهد شد و به ازبین‌رفتن تمدنی در نقاط گوناگون کشور منتهی شود. این برای نظام جمهوری اسلامی ایران پسندیده نیست. باید درباره مباحث مرتبط با فضای سبز تجدیدنظر کنیم. نمی‌توانیم فضای سبزی را که داریم، بپذیریم. باید فضای سبز بسته به شرایط مناطق مختلف کشور کاهش پیدا کند تا در کشور بتوانیم مدیریت کنیم. وزارت نیرو آمادگی دارد با همه ذی‌نفعان همکاری کرده و سیاست تحویل حجمی آب و سازگاری با شرایط جدید را عملیاتی کند. 

 

لیلا مرگن

 

  • ۶
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

اصلاحیه تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری قطعا رای می آورد


محمدجواد فتحی:

اصلاحیه تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری قطعا رای می آورد

محمد جواد فتحی,اخبار اجتماعی,خبرهای اجتماعی,حقوقی انتظامی

درست زمانی که همه چیز برای اجرای قانون جدید آیین دادرسی کیفری در تیر ۹۴ فراهم شده بود، در انتهای کار و زمانی که کلیات این مصوبه از مجلس خارج شد، تبصره‌ای به ماده ۴۸ این آیین‌نامه اضافه شد که حرف و حدیث فراوانی به همراه داشت. یعنی اصلاحات نهایی صورت گرفته این قانون که در سال ۹۲ و مجلس نهم قرار بود تصویب شود، این تبصره از ماده ۴۸ را بسیار حساس و چالش‌برانگیز کرد چرا که به موجب این اصلاحیه صورت گرفته و اضافه شدن تبصره فوق به ماده ۴۸ اصل حق برخورداری از وکیل را برای متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی نادیده گرفته بود.

 

به موجب این تبصره ماده قانونی: «جرایم سازمان‌یافته، جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور، سرقت، مواد مخدر و روانگردان، جرایم موجب مجازات سلب حیات، حبس ابد، قطع عضو، جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی با میزان ثلث دیه کامل یا بیش ازآن» متهم را در هفته اول از دسترسی به وکیل محروم کرده بود. بنابراین در طرح جدید آیین دادرسی کیفری که در مجلس مطرح بود، این عبارت نیز به انتهای تبصره ماده ۴۸ اضافه شد: «در جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی و همچنین جرایم سازمان یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در صورت ضرورت به پیشنهاد بازپرس و تایید دادستان، تحقیقات مقدماتی بدون حضور وکیل انجام می‌شود.»

 

پس از نهایی شدن، این تبصره مورد ایراد شورای نگهبان قرار گرفت ولی در روزهای پایانی قبل از اجرای قانون، تغییر یافت و این تغییر نهایی نیز مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفت. در این تغییرات جدید آمده بود: «در جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور و همچنین جرایم سازمان یافته که مجازات آنها مشمول ماده ۳۰۲ این قانون است، در مرحله تحقیقات مقدماتی، طرفین دعوا وکیل یا وکلای خود را از بین وکلای رسمی دادگستری که مورد تایید رئیس قوه قضائیه باشند انتخاب می‌کنند. اسامی وکلای مزبور توسط رئیس قوه قضائیه اعلام می شود.»

 

اقدامی که مورد انتقاد کانون وکلا و سیاسیون و نمایندگان حقوقی مجلس قرار گرفت و این مسئله را باعث ایجاد رانت به نفع گروهی و بی‌عدالتی در بین وکلای دادگستری دانستند. آنها همچنین تاکید داشتند که این مسئله در تعارض با مفاد مختلف قانون اساسی از جمله اصل ۳۵ و حتی موازین شرعی است. بنابرین حقوقدان‌ها تاکید داشتند که با این کار هم حق انتخاب وکیل را از متهم گرفته‌ایم که مغایر با حق آزادی انتخاب وکیل برای متهم است، هم آن را باعث نادیده گرفتن حق وکلایی دانستند که پروانه وکالت دارند و طبق قانون می‌توانند به انتخاب متهم نسبت به پرونده او ورود کنند.

 

پیش از این یکی از نمایندگان حقوق‌خوانده مجلس به نام محمود صادقی، در گفت‌وگو با «ابتکار» اعلام کرده بود که این تبصره ماده ۴۸ خلاف قانون است و رئیس قوه قضائیه هم موافق تغییر و اصلاح این ماده است. او که باوجود حقوق‌خواندن در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس مشغول به فعالیت است، گفت که از محمدجواد فتحی،‌ نماینده عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس درخواست کرده است به دلیل متخصص بودن در این حوزه، اصلاحیه طرح فوق را تهیه کند. فتحی نیز به «ابتکار» خبرداد که اواخر هفته گذشته این طرح اصلاحی را تهیه و به هیات رئیسه مجلس تقدیم کرده است.

 

بنابراین گفتنی است این طرح با بیش از ۵۰ امضا برای رفع محدودیت انتخاب وکیل در پرونده‌های سیاسی امضا شده است تا انتخاب وکیل محدود به یکسری افراد خاص نباشد. بنابراین محمد جواد فتحی، نماینده مردم تهران و عضو فراکسیون حقوقی و قضایی مجلس به عنوان طراح این اصلاحیه با علی لاریجانی، رئیس مجلس صحبت کرده است و طرح اصلاحی فوق را با دو فوریت تقدیم هیات رئیسه کرده است. این طراح درباره مصوبه اصلاحی فوق به «ابتکار» توضیحاتی داد که در ادامه می‌خوانید.

 

درباره اصلاحیه تبصره ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری که پس از ابلاغ اسامی ۲۰ نفر به عنوان وکلای مورد اعتماد رئیس قوه ‌قضائیه در پرونده‌های سیاسی و امنیتی که در رسانه‌ها منتشر شد و واکنش افکارعمومی و کانون وکلا را به همراه داشت توضیح دهید.

اخیرا طرح اصلاحی فوق را تهیه و به امضای ۵۰ نفر از همکاران رساندیم و روز سه‌شنبه تقدیم هیات رئیسه کردیم.بنابراین به دلیل قید دوفوریت آن هفته جاری بعد از بازگشایی مجلس در دستور کار صحن قرار می‌گیرد. در تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۹۴ آمده است در جرایم امنیتی داخلی وخارجی و سازمان یافته‌ای که در ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری جرائم سنگینی مثل اعدام و حبس ابد دارند، گفته شده وکلایی حق دارند در تحقیقات مقدماتی و دادسرا ورود کنند که به تایید رئیس قوه قضائیه رسیده باشند. ما معتقدیم که این عمل منطق حقوقی ندارد و به لحاظ اینکه دستگاه قضایی دستگاه حاکم است و باید قضاوت کند، شاکی و متهم نباید مورد حمایت قاضی قرار بگیرند.

 

حرف ما این است که چرا رئیس قوه قضائیه باید به عنوان مسئول دستگاه قضایی اختیارات را تحدید کند و حدود حقوق متهم را در انتخاب وکیل محدود کند؟ این ایراد، ایراد قانونی است و متوجه رئیس قوه قضائیه نمی‌شود. به موجب این قانون رئیس قوه قضائیه مکلف می‌شد وکلایی را برای این امر انتخاب کند، در حالی که معتقدم در این باره بی‌ذوقی و بی‌سلیقگی شده بود که تنها ۲۰ وکیل را انتخاب کرده بودند. بهتر بود مثلا ۱۰۰۰ یا ۲۰۰۰ وکیل را انتخاب می کردند تا عدالت رعایت شود و تا این حد مسئله حساسیت زا نشود و مورد اعتراض قرار نگیرد.

 

یعنی این ایراد را صرفا ایرادی قانونی می‌دانید که متوجه قانون‌گذار است؟

بله، این ایراد و نقص قانونی است و اعتراضات متوجه قانون‌گذار است. در مصاحبه‌ای که رئیس قوه قضائیه داشتند اعلام کردند که با این تبصره از اول هم مخالف بوده‌اند و دنبال حذف و اصلاح آن هستند. بنابراین من به عنوان طراح این اصلاحیه با قید دو فوریت متنی جایگزین را تهیه کردم و امیدوارم هفته جاری در دستور کار صحن قرار بگیرد. متن پیشنهادی ما این است که در جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی و جرائم سازمان یافته‌ای که مجازات سنگین ماده ۳۰۲ آیین دادرسی کیفری دارند، متهم حداکثر تا ۵ روز حق ملاقات با وکیل را نداشته باشد.

 

در همه کشورهای پیشرفته دنیا هم این یک قاعده پذیرفته شده است. در جرائم سازمان یافته‌ای که باندی است و باید شرکا و معاونان جرم دستگیر شوند، اگر این دستگیری متهم فاش شود یا اطلاعاتش به بیرون درز پیدا کند، ممکن است سایر متهمان فرار کنند یا اسناد و مدارک جرمی که هنوز کشف نشده است را از بین ببرند. بنابراین قاعده فوق رعایت می‌شود و طی یک مدت زمان مشخص و معلوم این محدودیت و محرومیت ملاقات وکیل با متهم در نظر گرفته می‌شود. ما هم با استناد بر قوانین پذیرفته شده سایر کشورها موعد ۵ روزه را پیشنهاد کردیم تا زمانی که متهم تحت نظر قرار می‌گیرد حداکثر ۵ روز این محدودیت لحاظ شود. البته ممکن است همان روز اول کفایت کند و بازپرس اجازه ملاقات بدهد، ولی در نهایت تا ۵ روز این محدودیت وجود دارد و قاضی می‌تواند مانع ملاقات وکیل با متهم شود.

 

پس محدودیت انتخاب وکیل مورد تایید قوه قضائیه به طور کل در این اصلاحیه حذف شده است؟

متهم می‌تواند به موجب این طرح اصلاحی از همان روز اول وکیل مورد تایید و اعتماد خودش را انتخاب کند. وکیل مورد نظر هم می‌تواند همه کارهای لازم را در قبال پرونده این شخص انجام دهد، ولی فقط همان محدودیت حداکثر تا ۵ روز در قبال او اجرا خواهد شد. بنابراین عملا آن شرط و قیدی که تعیین می‌کرد وکلایی باید حضور داشته باشند که مورد تایید و انتخاب رئیس قوه قضائیه باشند‌ را حذف کردیم چون این قید از بین بردن حق آزادی و انتخاب متهم بود که مغایر با قانون اساسی است.

 

با تصویب این طرح همه کسانی که وکیل رسمی دادگستری هستند و پروانه وکالت دارند، می‌توانند توسط متهم به عنوان وکیل انتخاب شوند و رانت ایجاد شده برای برخی وکلا به این واسطه از بین می‌رود.

 

چقدر امید دارید که این طرح اصلاحی در صحن علنی رای بیاورد و حق گرفته شده از متهمان امنیتی و سیاسی به آنها برگردانده شود؟

به طور یقین این اصلاحیه رای می‌آورد و حتی اگر دوفوریت یا یک فوریت آن هم رای نیاورد، قطعا به عنوان یک طرح عادی اصلاحی رای می‌آورد و این اصلاحیه اعمال می‌شود و جای نگرانی ندارد. به هر حال حرف قاعده‌مندی به لحاظ حقوقی است و این اصلاحیه مفاد قابل دفاعی دارد و اطمینان دارم مجلس آن را تصویب می‌کند و البته به تایید شورای نگهبان نیز می‌رسد.

 

معصومه معظمی

 

ebtekarne​ws.‎​com

  • ۷
  • ۱
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

جزئیاتی از زمانبندی و شهریه ترم تابستان در دانشگاه‌های دولتی و آزاد اسلامی


جزئیاتی از زمانبندی و شهریه ترم تابستان در دانشگاه‌های دولتی و آزاد اسلامی

دانشگاه,اخبار دانشگاه,خبرهای دانشگاه,دانشگاه

پایان امتحانات نیمه دوم هر سال که فرا می‌رسد برای بسیاری از دانشجویان تازه ابتدای یک ترم جدید است؛ یعنی وقتی خیلی از دانشجویان در تعطیلات سه‌ماهه هستند، برخی دیگر این سه‌ماه را غنیمت شمرده و برای گذراندن چند واحد هم که شده میهمان دانشگاه خودشان یا سایر دانشگاه‌ها می‌شوند. اگر به فهرست دانشگاه‌هایی که هر سال به ارائه ترم تابستانی می‌پردازند نگاه کنید، متوجه می‌شوید تعداد این دانشجویان کم نیست؛ چراکه بسیاری از دانشگاه‌ها خود را برای پذیرش دانشجویان تابستانی آماده کرده‌اند.

 

ترم تابستان برای خیلی‌ها فرصتی است تا زودتر از آنچه باید فارغ‌التحصیل شوند اما برخی دیگر برای جبران کم‌کاری‌ها یا فارغ‌التحصیلی زودهنگام اقدام به اخذ واحد در تابستان می‌کنند. در این میان هستند دانشجویانی که نسبت به ارائه‌نشدن دروس تخصصی و پیش‌نیاز در این ترم و اکتفا کردن به دروس عمومی و پایه گلایه‌مند هستند. به هر حال دلیل اخذ ترم تابستان هرچه که باشد اطلاع از تقویم آموزشی تابستانی دانشگاه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. امسال هم بسیاری از دانشگاه‌های سراسر کشور اقدام به برگزاری ترم تابستانی کرده‌اند و اطلاعیه‌های مربوط به آنها را در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی خود منتشر می‌کنند.

 

 کدام دانشگاه‌ها ترم تابستانی ندارند؟

دانشگاه‌های بزرگی چون تهران، صنعتی امیرکبیر، علامه‌طباطبایی، تربیت‌مدرس و علم و صنعت امسال هم مانند سال‌های گذشته در تابستان ترم تحصیلی ندارند. حسین حسینی، معاون آموزشی دانشگاه تهران چند روز پیش در گفت‌وگویی گفته بود به‌دلیل استقبال کمرنگ دانشجویان از کلاس‌های ترم تابستان، در این فصل هیچ واحدی در فصل تابستان ارائه نمی‌شود و در دانشگاه تهران تنها فعالیت‌های پژوهشی مربوط به تحصیلات تکمیلی و پایان‌نامه‌های مقاطع کارشناسی‌ارشد و دکتری در شهریورماه انجام می‌شود.

 

 دانشگاه‌هایی را که ترم تابستانی برگزار می‌کنند  بشناسید

دانشگاه‌هایی که با آغاز فصل تابستان مانند سال‌های گذشته اقدام به برگزاری ترم تابستان می‌کنند امسال حدود ۲۵ دانشگاه هستند و دانشجویان می‌توانند میهمان این دانشگاه‌ها شوند. کلاس‌های درس مربوط به ترم تابستان ۹۷-۹۶ این دانشگاه‌ها تقریبا از نیمه تیرماه آغاز می‌شود و تا انتهای مردادماه ادامه دارد. امتحانات هم در هفته اول شهریورماه برگزار می‌شود. با این اوصاف دانشجویان می‌توانند متناسب با محل زندگی خود در یکی از دانشگاه‌های مجری ترم تابستانه نسبت به ثبت‌نام در این دوره‌ها اقدام کنند.

 

دانشگاه آزاد اسلامی یکی از دانشگاه‌هایی که هرساله حجم زیادی از دانشجویان را در ترم تابستانی میزبانی می‌کند، دانشگاه آزاد اسلامی است. دانشجویانی که مشتاق هستند سه‌ماه تابستان خود را میهمان دانشگاه آزاد اسلامی باشند باید بدانند ثبت‌نام ترم تابستانی این دانشگاه از ۱۶ تا ۲۱ تیرماه است، شروع کلاس‌ها از ۲۳ تیرماه خواهد بود و تا اول شهریور ادامه دارد. زمان برگزاری امتحانات هم از سوم تا هفتم شهریور است. البته قرار است دوره تابستان ترجیحا در یکی از واحدها یا مرکز هر استان برگزار شود تا ضمن تجمیع دانشجویان و به حدنصاب رسیدن تعداد دانشجویان در هر کلاس، کاهش هزینه‌ها را نیز به همراه داشته باشد.پ

 

با این اوصاف دانشگاه آزاد اسلامی میزبان دانشجویان دانشگاه‌های سراسری هم می‌شود و اگر دانشجویان سایر دانشگاه‌ها داوطلب گذراندن دوره تابستان دانشگاه آزاد اسلامی باشند، می‌توانند با پرداخت شهریه ثبت‌نام کنند. دانشجویان همچنین می‌توانند در محل سکونت‌شان ترم تابستان را بگذرانند. به‌طور مثال اگر فردی ساکن یزد و دانشگاه محل تحصیل او اصفهان باشد، می‌تواند در تابستان در همان شهر یزد برای ترم تابستان ثبت‌نام کند.

 

دانشگاه شهیدبهشتی ثبت‌نام ترم تابستانی در این دانشگاه از ۲۲ خرداد تا ۶ تیر است، شروع کلاس‌ها از ۱۶ تیر خواهد بود و اول شهریور فصل امتحانات برای دانشجویانی است که این دانشگاه را برای گذراندن ترم تابستان خود انتخاب کرده‌اند.

 

دانشگاه شیراز دوم تا سیزدهم تیرماه زمان ثبت‌نام، شروع کلاس‌ها از ۱۶ تیرماه خواهد بود که تا ۲۵ مرداد ادامه دارد. ۲۸ مرداد تا سوم شهریورماه هم زمان امتحانات این دانشگاه است.

 

حکیم سبزواریدانشگاه حکیم سبزواری هم امسال میهمان دانشجویان تابستانی است. شروع کلاس‌ها در این دانشگاه از ۳۰ تیر و پایان کلاس‌ها ۳۰ مرداد است. تاریخ امتحانات هم از سوم تا هفتم شهریور است.

 

دانشگاه کاشان نهم تا بیست‌ودوم تیرماه زمان ثبت‌نام در ترم تابستانی است و شروع کلاس‌ها از ۲۳ تیرماه خواهد بود. امتحانات هم از سوم تا چهاردهم شهریور است.

 

در جدول زیر می‌توانید زمان ثبت‌نام، شروع کلاس‌ها و فصل امتحانات سایر دانشگاه‌ها در ترم تابستان را مشاهده کنید.

 

 نرخ شهریه

 شاید یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در ترم تابستان ذهن دانشجویان را به خود مشغول کرده است، مساله شهریه باشد. افرادی که دانشجوی دانشگاه‌های پولی هستند از پرداخت شهریه برای ترم تابستان تعجب نمی‌کنند، اما بسیاری از دانشجویان دانشگاه‌های دولتی معترض هستند که چرا باید برای تحصیل در ترم تابستان، شهریه پرداخت کنند. البته با توجه به اینکه شهریه ثابت و شهریه هر واحد در رشته‌ها و دانشگاه‌های مختلف در ترم تابستان متفاوت است، نمی‌توان رقم یکسانی را برای شهریه همه دانشگاه‌ها ارائه کرد، اما با یک حساب سرانگشتی می‌توان متوجه شد که برای میهمان‌شدن در دانشگاه‌های دولتی برای گذراندن ترم تابستان باید سر کیسه را شل کرد.

 

به‌طور مثال شهریه ثابت دانشگاه شیراز ۱۰۰ هزار تومان، شهریه متغیر هر واحد درسی عمومی غیرعملی ۵۰ هزار تومان و شهریه متغیر هر واحد درسی پایه و تخصصی ۶۰ هزار تومان است یا در دانشگاه اصفهان شهریه ثابت ۱۲۵ هزار تومان و شهریه متغیر به‌ازای هر واحد درسی ۴۵ هزار تومان است. در دانشگاه شهیدبهشتی هم وضع به همین منوال است؛ شهریه عمومی در این دانشگاه ۸۸ هزار و ۸۰۰ تومان، شهریه نظری ۹۴ هزار و ۸۰۰ تومان و شهریه دروس تخصصی ۱۱۴ هزار تومان است. با توجه به اینکه عموم دانشگاه‌ها اجازه اخذ ۶ واحد درسی در تابستان را می‌دهند، بنابراین با فرض اینکه دانشجویی قصد دارد یک درس عمومی (۲ واحد)، یک درس پایه (۲ واحد) و همچنین یک درس اصلی (۲ واحد) را در ترم تابستان دانشگاه شهیدبهشتی بگذراند، باید شهریه‌ای حدود ۶۰۰ هزار تومان پرداخت کند که رقم بسیاری بالایی است و بسیاری از دانشجویان توانایی پرداخت آن را ندارند.

 

البته این تمام ماجرا نیست؛ دانشگاه‌های دولتی برای اسکان تابستانی دانشجویان در خوابگاه نیز مبلغی را دریافت می‌کنند که اگر این مبلغ را به شهریه اخذ واحد دانشجویان اضافه کنیم، رقم قابل توجهی می‌شود.

 

 دانشگاه آزاد اسلامی در ۲ سال گذشته افزایش شهریه نداشته است

اما در دانشگاه آزاد اسلامی وضع به‌گونه دیگری است؛ این دانشگاه با وجود اینکه به بودجه دولتی وابسته نیست اما رفاه دانشجویان خود را به‌عنوان یک اولویت مدنظر دارد. به همین دلیل مسئولان این دانشگاه دو سال است که شهریه دانشجویان خود را در ترم تابستان افزایش نمی‌دهند. آن‌طور که علیرضا رهایی، معاون آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی به «فرهیختگان» می‌گوید این دانشگاه در دو سال گذشته تغییر شهریه‌ای برای ترم تابستان نداشته و امسال نیز تصمیم ندارد شهریه خود را افزایش دهد. به گفته او، امسال نیز مطابق شرایط گذشته دانشجویانی که بیش از ۶ واحد می‌گیرند باید نصف شهریه ثابت را به‌همراه شهریه متغیر بپردازند و آنهایی که بیش از ۶ واحد می‌گیرند باید دوسوم شهریه ثابت را به‌همراه شهریه متغیر پرداخت کنند.

 

معاون آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی می‌گوید: «قاعده کلی در بحث شهریه ترم تابستان این است که از لحاظ میزان شهریه در طول دو سال گذشته افزایشی نداشته و حتی در برخی موارد نیز کمی کاهش شهریه داشته‌ایم و آنچه برای ترم تابستان ملاک است، تعداد واحدهای اخذشده از سوی دانشجویان است.»

 

دانشگاه,اخبار دانشگاه,خبرهای دانشگاه,دانشگاه

 

‎/newspaper.f​dn.‎​ir

  • ۷
  • ۱
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم

اعتراف به قتل مرد بنگا‌هدار


اعتراف به قتل مرد بنگا‌هدار

قتل,اخبار حوادث,خبرهای حوادث,جرم و جنایت
جوانی که هم‌خانه خود را به قتل رسانده است، دستگیر شد. 

به گزارش شرق، ساعت هفت و ۳۰ دقیقه روز ۲۹ فروردین، از طریق مرکز فوریت‌های پلیسی ۱۱۰ به کلانتری ۱۶۸ سیزده‌آبان اعلام شد که اهالی یک مجتمع مسکونی در خیابان رجایی از استشمام بوی زننده از داخل واحد هشتم ساختمان در طبقه سوم اعلام شکایت و نارضایتی کرده‌اند. 

 

با حضور مأموران در محل و تأیید خبر اولیه، هماهنگی‌های لازم انجام و پس از ورود به داخل واحد مسکونی مورد نظر، جسد متعلق به صاحبخانه ۵۰ ساله در داخل اتاق‌خواب کشف و مشخص شد این فرد از ناحیه قفسه سینه مورد اصابت ضربات جسم تیز قرار گرفته است. 

 

در تحقیقات اولیه از اهالی ساختمان و همچنین اعضای خانواده مقتول معلوم شد این مرد در زمینه خریدوفروش املاک فعالیت داشته و در محل کشف جسد به‌صورت مجردی زندگی می‌کرد. بنا بر اظهارات اعضای خانواده و همسایگان او، با هیچ‌کسی نیز اختلاف مالی یا شخصی نداشت. در ادامه دست‌نوشته‌ای پیدا شد که محتویات آن حکایت از آن داشت که مقتول روز ۲۲ فروردین برای خود هم‌خانه گرفته است، اما اهالی ساختمان و همچنین اعضای خانواده مقتول از این موضوع اظهار بی‌اطلاعی کردند. 

 

با شناسایی جوانی ۲۵ ساله به نام «مهرداد» به‌عنوان هم‌خانه مقتول، دستگیری او در دستور کار کارآگاهان قرار گرفت و سرانجام با انجام اقدامات ویژه پلیسی، او ساعت ۱۷ روز چهارشنبه هفته گذشته در محدوده میدان رسالت، در حین اقدام به فرار از منزل یکی از دوستان پدری‌اش دستگیر و به اداره دهم ویژه قتل پلیس آگاهی تهران بزرگ منتقل شد.  متهم پس از دستگیری، به ارتکاب جنایت اعتراف و در اظهاراتش به کارآگاهان اعلام کرد: به دنبال کار و خانه بودم. پس از مراجعه به بنگاه املاک مقتول، او از من شماره تماس گرفت و گفت خبرت می‌کنم. پس از چند ساعت مقتول با من تماس گرفت و خواست به بنگاه املاک او مراجعه کنم.

 

داخل بنگاه، مقتول به من گفت: «اگر دنبال کار می‌گردی بیا همین‌جا مشغول به کار شو و برای سکونت نیز می‌توانی شب‌ها به خانه من بیایی. چون من تنها زندگی می‌کنم». پس از توافق بر سر کار و محل اقامت، با مقتول توافق کردیم مبلغ یک‌میلیون و ۵۰۰‌هزار تومان به‌عنوان ودیعه و ماهانه نیز مبلغ صد هزار تومان به‌عنوان اجاره پرداخت کنم. حتی یک قرارداد دستی نیز تنظیم شد. پس از تنظیم قرارداد همان شب به خانه مقتول رفتم و درباره نحوه کار در بنگاه صحبت کردیم و شب همانجا خوابیدم. حدودا ساعت ۰۶:۳۰ صبح روز بعد ناگهان مقتول بالای سرم آمد و من را بیدار کرد.

 

او بی‌هیچ دلیلی مرا مجبور کرد وسایلم را جمع کنم تا من را از خانه بیرون کند. حتی تهدید کرد به پلیس زنگ می‌زند. من که تعجب کرده بودم، علت این رفتار را جویا شدم و خواهش کردم که او مبلغ یک‌میلیون و ۵۰۰‌هزار تومان مرا پس بدهد تا من نیز خانه‌اش را ترک کنم، اما مقتول گفت پولی از من دریافت نکرده است؛ با یکدیگر مشاجره لفظی پیدا کردیم که ناگهان مقتول چند سیلی به صورتم زد و تهدید کرد زمانی که بیدار شد نباید داخل خانه‌اش باشم و پس از آن به داخل اتاق خواب رفت و مجددا خوابید. درحالی‌که مقتول در اتاق‌خواب دراز کشیده بود، به آشپزخانه رفتم و چاقویی برداشتم. قصد ترساندنش را داشتم تا پولم را پس بگیرم، اما مقتول با من درگیر شد و شروع به فحاشی کرد. ناگهان با چاقو چند ضربه به سمت مقتول پرتاب کردم و او روی زمین افتاد. به‌سرعت از خانه خارج شدم. چاقو را داخل جوی آب انداختم و از محل دور شدم. در این مدت به‌عنوان کارگر رستوان یا پیک موتوری کار می‌کردم و شب‌ها نیز برای استراحت و خواب به خانه یکی از دوستان پدرم می‌رفتم. 

 

سرهنگ کارآگاه حمید مکرم، معاون مبارزه با جرائم جنایی پلیس آگاهی تهران بزرگ با تأیید این خبر گفت: با توجه به اعتراف صریح متهم به ارتکاب جنایت، قرار بازداشت موقت از سوی بازپرس شعبه پنجم دادسرای عمومی و انقلاب شهرری صادر شد و متهم برای انجام تحقیقات تکمیلی در اختیار اداره دهم ویژه قتل پلیس آگاهی تهران بزرگ قرار گرفته است. 

 

 

  • ۵
  • ۲
۵۰%

sarpoosh

با این خبر موافقمبا این خبر مخالفم